Bankacılık sektörünün oldukça gelişmiş olduğu günümüzde bankacılık işlemleri hepimiz için giderek önemli bir hal almıştır. Neredeyse her gün en az bir kere, çalıştığımız bankalarla bir işlem gerçekleştirmekteyiz. En basit örnek olarak hesaplarımızda EFT/Havale işlemi gerçekleştirerek bir bankacılık işleminde bulunmaktayız. Bu durumda bankalar ile ilişkimiz – bireysel ya da kurumsal olsun – oldukça sıklaştı diyebiliriz. Buna göre bankalar da müşterilerine birden fazla hizmet sunmaktadır. Her bankanın kendi web sitesini ziyaret ederek çalıştığınız bankaların sunduğu hizmetlerini keşfedebilirsiniz. Bunlardan en önemlisi hepimiz için kullandığımız kredilerdir. Bankaların müşterilerine sağladığı kredilerin birden fazla çeşidi vardır. Örneğin, daha önceki içeriklerimizde bunlardan biri olan gayrinakdi kredilerden bahsetmiştik. Bu içeriğimizde ise işletme sahiplerini ilgilendiren rotatif kredi nedir ve kullanımı nasıldır bundan bahsedeceğiz.
Rotatif Kredi Nedir?
Rotatif kredi, bankaların kurumsal müşterilerine sunduğu ticari kredi çeşitlerinden biridir. Bu kredi türünden yararlanabilmenin ilk şartı bir işletme sahibi olmaktır. Bildiğiniz gibi işletme sahiplerinin bireysel birine göre ihtiyaçları oldukça farklıdır. Ayrıca bu ihtiyaçların zamanları belli olmayabiliyor. Bu nedenle bir işletmenin finansal sağlığı ve gereksinimlerinin karşılanması için işletme sahipleri bankaların ticari müşteriler için sunduğu hizmetlerden yararlanabilmektedir. Rotatif krediler bu durumlar için işletmelere sunulan kredi çeşitlerinden bir tanesidir. Bu kredi türü kısa vadelidir. Rotatif kredinin en önemli özelliği anapara ödeme tarihinin belli olmamasıdır. Ancak kredi vadesi bir yıldan uzun değildir. Bir yıllık süre içerisinde toplam dört kere faiz ödemesi olmaktadır. Bu ödemeler Mart, Haziran, Eylül ve Aralık aylarında yapılmaktadır.
Bankacılık dilinde Borçlu Cari Hesap (BCH) olarak da bilinen rotatif kredi, adını İngilizce “rotate” yani dönmek kelimesinden alır. Bunun nedeni kredi limitinin sürekli yenilenmesidir: kullanılan tutar geri ödendiğinde limit tekrar aktif hale gelir ve döngü vade boyunca devam eder.
Bu krediler bankalar için oldukça masraflı kredilerdendir. Bu yüzden de faiz oranları genellikle yüksektir. Ayrıca günlük olarak işlenmektedir. Bunu belirleyen sebep ise müşterinin krediyi ne zaman kapatmak isteyeceğinin belli olmamasıdır. Yüksek faiz oranlarına rağmen işletmelerin ani ihtiyaçlarını gidermesi bakımından da oldukça avantajlı olabilmektedir.
Toparlamak gerekirse özellikleri;
- Her türlü teminatla ve teminatsız olarak kullanılmaktadır.
- Rotatif kredilerden yalnızca ticari müşteriler yararlanmaktadır.
- Limite bağlı olarak hesaptan her zaman para çekimi veya transferi yapılmaktadır.
- Faiz sabit değildir ve kredinin kullanıldığı gün üzerinden hesaplanmaktadır.
- Faizler üçer aylık dönemlerde ödenmektedir. Anapara ise vade içerisinde müşteri isteğine bağlı tarihlerde ödenir.
Nasıl Kullanılır, Önemli Noktaları Nedir?
Her kredi çeşidi için geçerli olan asıl önemli nokta, ödeme tarihinin gecikmemesidir. Rotatif kredi için de yukarıda bahsettiğimiz ödeme aylarında faiz ödemelerini geciktirmemek gerekir. Bu kredi türü için faiz günlük olarak işlendiğinden, krediyi kullanan işletme için ödeme tarihleri oldukça önemlidir. İlgili dönem sonlarında banka ile iletişime geçerek ödeme tarih ve tutarları belirlenmelidir. İşletmeler için bu kredi türünü kullanmadan önce mutlaka detaylı bir hesap yapılmalıdır. Her türlü gelir ve giderin hesaplanarak en kötü ihtimal bile düşünülerek krediyi kullanmak gerekir. Bu kredi türünden yararlanmak için işletme sahipleri çalışmak istedikleri bankalara kredi kullanma talimatı göndermelidir. Böylece ilgili banka işlemlere başlayarak firma için bir kredi tanımlar. Bankalar her firma için bir limit belirlemektedir. Bu yüzden kredi tanımlaması gerçekleşirken de bu dikkate alınmaktadır.
Avantajları;
- Firmaların kısa süreli nakit ihtiyaçlarını karşılayarak kolaylık sağlamaktadır.
- Ticari faaliyetlerin sürekliliğini desteklemektedir.
- İstenilen zamanda kapatıldığı için firmaların faiz yükünün azalmasını sağlamaktadır.
- Üç ayda bir faiz ödeme koşulu sayesinde işletmeler için finansal bütçe esnekliği sunmaktadır. Ayrıca bu durum firmalar için bir nakit rahatlığı da sunmaktadır.
- Yüksek tutarlı ihtiyaçların finansmanına yönelik kolaylıklar oluşturmaktadır.
Rotatif Kredi ile Spot Kredi Arasındaki Fark Nedir?
İşletmeler finansman ihtiyaçlarını karşılarken sıklıkla rotatif kredi ile spot kredi arasında tercih yapmak durumunda kalır. Spot kredide banka belirlenen tutarın tamamını tek seferde verir, faiz oranı sabittir ve vade sonunda anapara ile faiz birlikte ödenir. Rotatif kredide ise limit dahilinde ihtiyaç duyulan tutar kadar çekim yapılır, faiz değişken olup yalnızca kullanılan tutar ve süre üzerinden işler. Kısaca, ödeme tarihi ve tutarı belli olan tek seferlik bir ihtiyaç için spot kredi, nakit akışının dalgalı olduğu ve esnek kullanım gerektiren durumlar için ise rotatif kredi daha avantajlıdır.
Rotatif Kredi Hangi İşletmeler İçin Daha Uygundur?
Rotatif kredi her işletme için aynı ölçüde avantajlı olmayabilir. Bu kredi türü özellikle nakit giriş ve çıkışları arasında zamanlama farkı yaşayan işletmelere en fazla değeri sunar. Örneğin tedarikçisine peşin ödeme yapan ancak kendi müşterilerinden tahsilatını 30-60 gün sonra alan ticaret şirketleri, mevsimsel olarak geliri dalgalanan turizm veya tarım sektöründeki işletmeler ve ani hammadde fiyat artışlarına hazırlıklı olmak isteyen üreticiler bu kredi türünden en fazla yararlanan kesimler arasındadır. Buna karşın belirli bir tarihte sabit tutarda finansmana ihtiyaç duyan ve ödeme planının değişmemesini tercih eden işletmeler için spot kredi daha öngörülebilir bir alternatif olabilir.
Rotatif Kredinin Gizli Maliyetleri
Rotatif kredi kullanımında yalnızca faiz oranına odaklanmak, gerçek maliyeti göz ardı etmeye yol açabilir. Hesaplanan faiz tutarı üzerine %5 oranında Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) ve %15 oranında Kaynak Kullanımı Destekleme Fonu (KKDF) eklenmektedir. Bu iki kalem, toplam geri ödeme tutarını ciddi ölçüde artırabilir. Bunun yanı sıra faiz oranı değişken olduğundan, kredi kullanım süresince piyasa koşullarına bağlı olarak maliyet yukarı yönlü hareket edebilir. Bu nedenle rotatif kredi kullanmadan önce yalnızca faiz değil, BSMV ve KKDF dahil toplam maliyetin hesaplanması ve düzenli olarak takip edilmesi büyük önem taşır.
Sizler de Vomsis uygulaması üzerinde kullanmış olduğunuz rotatif kredi hesaplarını görebilirsiniz. Ayrıca kredi kullanımı için yapılan masrafları ve faiz ödemelerini Vomsis üzerinde görüntüleyebilirsiniz. Detaylı etiket modülü ile banka masraflarınızı toplayabilirsiniz. Dolayısıyla firmanız için hangi banka ile çalışmak istediğiniz konusunda daha net karar vermiş olursunuz.
